Ιστορία της Ξιφασκίας

H χρήση του Ξίφους ήταν γνωστή από την προϊστορική εποχή, αλλά η ξιφασκία, σαν οργανωμένο άθλημα, εμφανίστηκε περί τα τέλη του 19ου αιώνα. Η παλαιότερη γνωστή εξάσκηση με ξίφη απεικονίζεται σε ανάγλυφο του ναού του Medinat Habu, που κτίστηκε από τον Ραμσή Γ' περί το 1190 π.Χ. Η Ξιφασκία ως αγωγή, αλλά και ως πολεμική εξάσκηση, απαντάται στους αρχαίους Πέρσες, Βαβυλώνιους, Έλληνες και Ρωμαίους.

Με το πέρασμα των αιώνων η επιδεξιότητα στη χρήση του Ξίφους απέκτησε μεγάλη σημασία. Κατά τον 15ο αιώνα εμφανίστηκαν οι πρώτοι όμιλοι Ξιφασκίας στην Ευρώπη. Πρώτοι οι Ιταλοί κατασκεύασαν τον 16ο αιώνα το Ξίφος της Μονομαχίας, το οποίο ήταν, πολύ ελαφρύ, λεπτό, απλό και εύχρηστο, ώστε η επιδεξιότητα και η ταχύτητα κατά τη χρήση του να είναι πιο σημαντική από την ισχύ του. Στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα τόσο το Ξίφος όσο και η τεχνική της Ξιφασκίας μεταβλήθηκαν δραστικά και κατά τον 18ο αιώνα άρχισε να χρησιμοποιείται συστηματικά η μάσκα για την προστασία του προσώπου ξιφομάχου.

Με την αναβίωση των Ολυμπιακών αγώνων το 1896, η Ξιφασκία έγινε Ολυμπιακό άθλημα για άνδρες, ενώ από το 1924 έγινε αποδεκτή και η ξιφασκία γυναικών. Το 1913 ιδρύθηκε η «Διεθνής Ομοσπονδία Ξιφασκίας» ( Federation Internationale d'Escrime ) η οποία αποτελεί από τοτε το αρμόδιο διεθνές όργανο σε ζητήματα διοργάνωσης Ολυμπιακών και Διεθνών αγώνων. Η Κυπριακή Ομοσπονδία Ξιφασκίας ιδρύθηκε το 1987, ενώ το Σωματείο μας, το Σωματείο Ξιφασκίας Λευκωσίας, το 2005. Είναι το μεγαλύτερο ενεργό σωματείο στην Κύπρο, με επιτυχίες αθλητών τόσο σε Παγκύπριους, όσο και σε Διεθνής αγώνες.

Όπλα

Στη Ξιφασκία συναντάμε τρία είδη όπλων, το ξίφος ασκήσεων, το ξίφος μονομαχίας και τη σπάθη.

Εξοπλισμός

Ο προστατευτικός εξοπλισμός αποτελείται από τη μάσκα, το γάντι, τη στολή (βέστα, παντελόνι) και το επιστήθιο (φοριέται μέσα από τη βέστα). Στο ξίφος ασκήσεως και στη σπάθη, επάνω από τη βέστα φοριέται μεταλλική επένδυση που χαρακτηρίζει την έγκυρη επιφάνεια και είναι κατασκευασμένη από ύφασμα με μεταλλική κλωστή.

Πίστα

Η πίστα αποτελεί το ζωτικό έδαφος για κάθε αθλητή, μέσα στο οποίο διεξάγεται ο αγώνας. Το μήκος της πίστας είναι 14 μέτρα και το πλάτος 1.50 έως 2.00 μέτρα. Ολόκληρη η πίστα είναι μονωμένη έτσι ώστε χτύπημα του Ξίφους σε αυτή να μην ενεργοποιεί την ηλεκτρική συσκευή. Πάνω της υπάρχουν χαραγμένες ορισμένες γραμμές, οι οποίες επεξηγούνται παρακάτω:

Αν ένας παίκτης περάσει και με τα δυο του πόδια το πίσω όριο τότε τιμωρείται με ένα χτύπημα (πόντο). Κατά την έναρξη του αγώνα και όποτε σημειωθεί χτύπημα (εκτός από ειδικές περιπτώσεις) οι δύο παίκτες τοποθετούνται στην γραμμή φύλαξης.

Τρόπος Αναμέτρησης

Κάθε αγώνας πρέπει να διατηρεί ένα χαρακτήρα ευγενή και έντιμο. Πριν από την έναρξη του αγώνα, οι δύο αθλητές πρέπει να εκτελέσουν τον χαιρετισμό του Ξιφομάχου προς τον αντίπαλό τους (ο παίκτης φέρνει τον προφυλακτήρα του Ξίφους στο πηγούνι), τον διαιτητή, το κοινό και μετά το τέλος του αγώνα κάνουν χειραψία με το μη οπλισμένο χέρι του αντιπάλου.

Αγώνας

Υπάρχουν τρία είδη αγώνων. Αυτός που λήγει στα πέντε (5) νικηφόρα χτυπήματα, με όριο χρόνου τριών (3) λεπτών, αυτός που λήγει στα δεκαπέντε (15) χτυπήματα, με όριο χρόνου τρία τρίλεπτα (3x3) με διακοπή ενός (1) λεπτού ανά τρίλεπτο και οι Ομαδικοί αγώνες που λήγουν στα σαρανταπέντε (45) χτυπήματα. Στους ατομικούς αγώνες πρώτα διεξάγεται ο προκριματικός γύρος, στον οποίο οι ξιφομάχοι χωρίζονται σε ομάδες και αγωνίζονται με όλους του ξιφομάχους του ομίλου τους. Στη συνέχεια αυτοί που θα προκριθούν αγωνίζονται στον δεύτερο γύρο όπου ισχύει ο άμεσος αποκλεισμός. Στον γύρο αυτό όποιος χάσει αποκλείεται από τον αγώνα, ενώ ο νικητής συνεχίζει να αγωνίζεται μέχρι να βγει ο τελικός νικητής. Στα ομαδικά συμμετέχουν τρεις αθλητές οι οποίοι αγωνίζονται με καθέναν από τους τρεις αθλητές της αντίπαλης ομάδας. Κάθε αγώνας λήγει ανά πέντε (5) χτυπήματα ή όταν τελειώσει ο χρόνος (3 λεπτά για κάθε αγώνα). Οι πόντοι κάθε παίκτη προστίθενται και όποια ομάδα φτάσει στους 45 πόντους κερδίζει.

Διαιτησία

Η διαιτησία στη ξιφασκία θεωρείται αρκετά δύσκολη, ως προς το οτι οι φάσεις πραγματοποιούνται σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, ακόμα και σε κλάσματα δευτερολέπτου. Έτσι ο Πρόεδρος (διαιτητής), πρέπει να έχει αυξημένη προσοχή και πολύ καλή γνώση των κανονισμών. Λόγω της ιδιαιτερότητας του αθλήματος, απαραίτητη προϋπόθεση για να γίνει κάποιος διαιτητής ξιφασκίας είναι να είναι ή να υπήρξε και ο ίδιος ξιφομάχος.